Erken ergenlik, kızlarda 8, erkeklerde ise 9 yaşından önce ergenliğin başlamasıdır. Özellikle erken ergenlik, kız çocuklarında daha sık görülmekte olup erkek çocuklarda daha nadir görülmektedir. Erken ergenlik çocuğa bir çok anlamda ağır yükler getireceği için teşhis ve erken ergenlik tedavisi konusunda acele edilmelidir.
Dünyada ve ülkemizde son yıllarda erken ergenlik artmaktadır. Bu çocukların büyük çoğunluğunda bir neden saptanmamaktadır.
-
Böcek öldürücü ilaçlar (pestisitler)
-
Kozmetik ürünler
-
Radyasyon erken ergenliği başlatabilmektedir.
Aileler bu açıdan çok duyarlı olmalıdır.
Ergenliğin İlk Belirtileri Nelerdir?
Erken ergenliğin ilk belirtileri;
-
Meme büyümesi
-
Koltuk altı ve kasık kıllanması
-
Boy uzamasının hızlanması
-
Sivilce
-
Saçların yağlanması
-
Ter kokusu
-
Penis ve/veya testis büyümesi
-
Davranış değişiklikleri ve vajinal akıntı erken ergenliğin başlıca bulgularıdır.
Çocukta bu bulgulardan birinin erken yaşlarda saptanması (kızlarda 8 yaş, erkeklerde 9 yaşından önce uyarıcıdır. Ailelerin bu durumu fark edip, en kısa zamanda çocuk endokrin merkezine başvurmaları önemlidir.
Erken Ergenlik Tedavisi Neden Önemlidir?
Büyüme ve cinsel gelişmenin sonucu oluşan farklılıklara alışma ve uyum sırasında ortaya çıkan gerginlikler, ergenlik dönemindeki bazı bireyleri psikolojik bakımdan hassas yapmaktadır. Ergenlik döneminde psikiyatrik bozukluk riski artmaktadır. Ergenliğe erken giren çocuklarda
-
Depresyon
-
Yeme bozuklukları
-
Davranış bozuklukları riski artar.
Ayrıca erken ergenliğe giren çocuklar, yaşıtlarına göre yüksek kaygı ve olumsuz beden algısı gösterdiği saptanmıştır.
Erken Ergenliğe Giren Çocukların Yaşadığı Sorunlar Nelerdir?
Bu çocukların, hem ailesiyle hem de yaşıtlarıyla ilgili daha fazla psikolojik zorluk yaşadıkları görülmektedir.
-
Kendini beğenmeme,
-
Dış görünüşüne bağlı olarak özgüveninin azalması,
-
Farklılıkları nedeniyle yaşıtları tarafından sevilmeyeceğine dair korku ve endişe,
-
Karşı cinsiyetle arkadaşlıkta sorunlar, riskli cinsel eylemlerde bulunma
-
Cinsellik konularında kaygılanma
gibi belirtiler sık görülmektedir. Ayrıca sigara ve alkol kullanma gibi kötü alışkanlıklara sahip olma olasılıkları daha yüksektir.
Unutulmaması gereken diğer bir nokta, sık olmasa bile erken ergenliğin nedeni, altta yatan tıbbi bir problem olabilir. Bu nedenle tanının en erken zamanda konması çok önemlidir. Erken ergenlik tedavisi geç kalırsa, ciddi problemler ortaya çıkabilir.
Erken ergenliği olan çocuklara, en kısa zamanda tanı konulması ve erken ergenlik tedavisi başlanması başarı oranını arttırmaktadır.
Erken ergenlik tedavisi için, ergenlik hormonlarının salgılanmasını baskılayan ilaçlar kullanılmaktadır. Bu tedavi, aylık veya 3 aylık enjeksiyonlar şeklinde uygulanır. Kalçadan veya bacaktan cilt altı veya kas içine uygulanabilmektedir. Tedavi esnasında genellikle önemli bir problem oluşmamaktadır.
Sonuç olarak, erken ergenlik önemli bir durumdur. Erken ergenliğe ne kadar erken müdahale edilirse erken ergenlik tedavisi o derece başarılı sonuçlanır.
Ankara Çocuk Endokrinoloji Uzmanı olarak size ve çocuklarınıza yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.