Doç. Dr. Ediz YEŞİLKAYA 25-02-2025

Demirsiz Boy Uzamaz…

Dünyada en sık rastlanan besinsel eksiklik, demir eksikliğidir. Demir eksikliği, vücutta yeterli miktarda demir minerali bulunmadığında ortaya çıkar. Bu, kırmızı kan hücrelerinin (alyuvar) sayısının azalmasına yol açar ve “kansızlık” ya da “anemi” dediğimiz bir duruma yol açar. Alyuvarların yapısında bulunan ve vücutta oksijen taşımalarını sağlayan bir protein olan “hemoglobin” yapmak için demire ihtiyaç vardır.

Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık), çocuklar için çok önemli bir hastalıktır. Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık) başlangıçta iştahsızlık, halsizlik, yorgunluk, solukluk, çabuk yorulma, saçlarda dökülme, sinirlilik, çarpıntı, toprak-kağıt-buz-tuz-kireç gibi anormal besin olmayan şeylerden yeme isteğine neden olur. Ayrıca baş ağrısı, baş dönmesi, anlama-algılama güçlüğü, ağız köşesinde yaralar, dilde ağrı, tad almada azalma, yutma güçlüğü, tırnakta kırılma ve tırnaklarda çizgilenme yapar.

Demir Eksikliği Anemisi (Kansızlık) tedavi edilmemesi durumunda ise bu şikayetlerde artışın yanında dilde yara, tırnak yapısında bozulma, büyüme ve gelişme geriliği, öğrenme güçlüğü, dikkat dağınıklığı, okul başarısında azalma, konuşma gecikmesi, yürüme gecikmesi, el ve ayaklarda uyuşma, zeka gelişiminde yavaşlama, katılma nöbeti, enfeksiyona sık yakalanma ve hatta kalp yetmezliği gibi çok önemli ve geri dönüşümsüz sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

Demir Eksikliği Anemisinin (Kansızlık) önlenmesi ve tedavisinde en önemli unsur, beslenmedir. Bebekler için demirden en zengin gıda, anne sütüdür ve ilk 2 yıl mutlaka anne sütü verilmelidir.

 

Demirden Zengin Gıdalar:

Kırmızı et ve sakatatlar (dana ve kuzu eti, karaciğer ve dalak), yumurta (özellikle sarısı), tavuk, balık (özellikle somon), pekmez (keçiboynuzu, dut ve üzüm), tahin, kuru baklagiller (kuru fasulye, soya fasulyesi, barbunya, yeşil mercimek, nohut), koyu yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, roka, maydanoz, kereviz vs), kuruyemişler (kuru üzüm, kuru kayısı, kuru erik, badem, fıstık, antep fıstığı, kabak çekirdeği vs)

Demirden zengin gıdaların, C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketilmesi durumunda demirin vücuda emilimi artar. Örneğin; limon (limonlu salata + et yemekleri) ya da yeşil-kırmızı biberin (kahvaltıda yumurta demir içerir + yeşil biber C vitamini içerir). Ayrıca olabildiğince günde 1 bardak taze sıkılmış portakal suyu tüketilmesi de Demir Eksikliği Anemisinin (Kansızlık) daha hızlı düzelmesinde faydalı olacaktır. Bu arada bağırsaklardan demir emilimini azaltan çay, kahve ve sütün aşırı tüketilmemesi de çok önemlidir.

Demir eksikliği, bebeklerde zekâ puanında kalıcı düşme yaparken, çocuklar ve ergenlerde yukarıdaki ciddi problemlere neden olur. Bu nedenle LÜTFEN GEREKLİ KONTROLLERİNİ İHMAL ETMEYİNİZ.

 

10 Kilogramlık Çocuklarda Demir Tedavi Rehberi

Fermix Şurup (5 ml: 50 mg): Günlük 3-6 ml doz aralığı uygulanır. Olumlu: Yüksek konsantrasyon sayesinde düşük hacimle tedavi imkanı sunar, doz takibi kolaydır. Olumsuz: Yüksek demir yoğunluğu nedeniyle bazı çocuklarda mide hassasiyeti oluşturabilir.

Bestiron Plus Şurup (5 ml: 32 mg): Günlük 5-10 ml doz aralığı uygulanır. Olumlu: Yüksek yoğunluklu sıvı form, tedaviye uyumu artırabilir. Olumsuz: Günlük tüketilecek ml hacmi yüksek olduğu için şişe hızla tükenebilir.

Ocean Microfer Şurup (5 ml: 20 mg): Günlük 8-16 ml kullanılır. Olumlu: Sıvı form olması yutma kolaylığı sağlar. Olumsuz: Günlük tedavi dozuna ulaşmak için yüksek hacimde şurup tüketimi gerektirir, ekonomik değildir.

Newvit Demir Damla (1 damla: 1,7 mg): Günlük 20-40 damla (1-2 ml) kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyon sayesinde damla sayısını optimize eder. Olumsuz: Bazı çocuklarda damla formunun yoğunluğu nedeniyle dişlerde lekelenme riski daha fazla takip gerektirebilir.

Fermix Damla (1 damla: 1,5 mg): Günlük 1-2 ml (20-40 damla) kullanılır. Olumlu: Damla başına düşen demir miktarı yüksektir, küçük çocuklarda kullanımı pratiktir. Olumsuz: Yüksek dozda damla saymak aileler için zahmetli olabilir, hata payı barındırır.

NBT Life Endofer Kids Damla (1 ml: 10 mg): Günlük 3-6 ml (60-120 damla) kullanılır. Olumlu: Mikrokapsüle teknoloji sayesinde mideye dosttur ve tadı kabul edilebilir düzeydedir. Olumsuz: İhtiyaç duyulan günlük ml hacmi bazı damlalara göre daha yüksek kalabilir.

Ocean Microfer Damla (1 ml: 8,5 mg): Günlük 3-6 ml (60-120 damla) kullanılır. Olumlu: Mikrokapsüle teknoloji sayesinde demirin o kendine has metalik tadı maskelenmiştir, kabul edilebilirliği yüksektir. Olumsuz: Damla formu olmasına rağmen hacimsel olarak yüksek bir günlük doz gerektirir.

Bestiron Damla (1 ml: 8 mg): Günlük 4-8 ml (80-160 damla) kullanılır. Olumlu: C vitamini içeriği ile demir emilimini artırır. Olumsuz: Tedavi edici doz için gereken damla sayısı oldukça fazladır, pratikliği düşüktür.

SideFER Damla (1 ml: 7 mg): Günlük 4-8 ml (80-160 damla) kullanılır. Olumlu: Lipozomal yapısı sayesinde sindirim sistemi üzerinde daha az yan etki oluşturur, mide dostudur. Olumsuz: İhtiyaç duyulan günlük doz hacmi oldukça yüksektir.

Newvit Demir Şurup (5 ml: 17 mg): Günlük 10-20 ml kullanılır. Olumlu: Düşük konsantrasyon, tadın daha hafif algılanmasına yardımcı olabilir. Olumsuz: Çok yüksek günlük hacim gerektirir, uzun süreli kullanımda aileleri yorabilir.

Bestiron Stick (1 stick: 16 mg): Günlük 2-4 stick kullanılır. Olumlu: Tek kullanımlık olması hijyenik ve pratik bir taşıma/saklama avantajı sağlar. Olumsuz: Diğer formlara göre birim maliyeti daha yüksek kalabilmektedir.

SideFER Stick (1 stick: 14,46 mg): Günlük 2-4 stick kullanılır. Olumlu: Ağızda hızlı çözünme özelliği sayesinde yutma güçlüğü çeken çocuklar için büyük kolaylıktır. Olumsuz: Toz formun ağızda tam dağılması çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir.

Ferrum Damla (1 ml: 50 mg): Günlük 12-24 damla (1 ml) kullanılır. Olumlu: Çok yüksek konsantrasyonu sayesinde en düşük hacimle tedaviyi sağlar, piyasa fiyatı en uygun seçenektir. Olumsuz: Yüksek konsantrasyon, dişlerde lekelenme ve mide-bağırsak sisteminde yan etki (kabızlık, ağrı) potansiyelini artırabilir.

Ferro-Sanol Damla (1 ml: 30 mg): Günlük 27-54 damla (1,5-3 ml) kullanılır. Olumlu: Demir (II) sülfat formunda olduğu için biyoyararlanımı yüksektir, klasik ve etkili bir tedavi seçeneğidir. Olumsuz: Metalik tadı belirgindir, dişlerde lekelenme riski yüksektir ve mide hassasiyeti oluşturabilir.

Ferro-Sanol B Şurup (5 ml: 20 mg): Günlük 7,5-15 ml kullanılır. Olumlu: İçeriğindeki B vitaminleri (B1, B2, B6) ile desteklenmiş olması avantajdır. Olumsuz: Günlük tüketilecek hacim yüksektir, tedavi edici doza ulaşmak için ailelerin daha dikkatli ölçüm yapması gerekir.

 

20 Kilogramlık Çocuklarda Demir Tedavi Rehberi

Fertamir (100 mg poşet): Günlük 2-3 poşet kullanılır. Olumlu: Demir III Hidroksit Polimaltoz kompleksi içermesi ve "ice tea" tadı ile suya karıştırılarak içim kolaylığı sağlar. Olumsuz: Toz formun homojen dağılması ve su miktarının ayarlanması gerektirir.

Maltofer Fol Çiğneme Tableti (100 mg demir / 0,35 mg folik asit): Günlük 1-1,5 tablet kullanılır. Olumlu: Çikolata aromalı olması uyumu artırır, çiğnenebilir formuyla tablet yutma güçlüğüne çözüm sunar. Olumsuz: Sadece çiğneme yetisi gelişmiş çocuklar için uygundur.

Maltofer Oral Şurup (50 mg/5 ml): Günlük 12-24 ml kullanılır. Olumlu: Demir III Hidroksit Polimaltoz kompleksi formundadır; çikolata tadındadır ve diş boyama riski düşüktür. Olumsuz: Hacimli kullanım gerektirebilir.

Fermix Şurup (5 ml: 50 mg): Günlük 12-24 ml kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyonu sayesinde düşük hacimle tedavi imkanı sunar, doz takibi kolaydır. Olumsuz: Yüksek demir yoğunluğu nedeniyle bazı çocuklarda mide hassasiyeti oluşturabilir.

Bestiron Stick (1 stick: 16 mg): Günlük 8-16 stick kullanılır. Olumlu: Tek kullanımlık olması hijyenik ve pratik bir taşıma/saklama avantajı sağlar. Olumsuz: Diğer formlara göre birim maliyeti daha yüksek kalabilmektedir.

SideFER Stick (1 stick: 14,46 mg): Günlük 8-17 stick kullanılır. Olumlu: Ağızda hızlı çözünme özelliği sayesinde yutma güçlüğü çeken çocuklar için büyük kolaylıktır. Olumsuz: Toz formun ağızda tam dağılması çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir.

Ferrum Damla (1 ml: 50 mg): Günlük 2,4-4,8 ml (48-96 damla) kullanılır. Olumlu: Çok yüksek konsantrasyonu sayesinde en düşük hacimle tedaviyi sağlar, piyasa fiyatı en uygun seçenektir. Olumsuz: Yüksek konsantrasyon, dişlerde lekelenme ve mide-bağırsak sisteminde yan etki potansiyelini artırabilir.

Bestiron Damla (1 ml: 8 mg): Günlük 15-30 ml (300-600 damla) kullanılır. Olumlu: C vitamini içeriği ile demir emilimini artırır. Olumsuz: Tedavi edici doz için gereken damla sayısı çok fazladır, pratikliği oldukça düşüktür.

SideFER Damla (1 ml: 7 mg): Günlük 17-34 ml (340-680 damla) kullanılır. Olumlu: Lipozomal yapısı sayesinde sindirim sistemi üzerinde daha az yan etki oluşturur, mide dostudur. Olumsuz: İhtiyaç duyulan günlük doz hacmi çok yüksektir.

Newvit Demir Damla (1 damla: 1,7 mg): Günlük 70-140 damla (4-8 ml) kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyon sayesinde damla sayısını optimize eder. Olumsuz: Bazı çocuklarda damla formunun yoğunluğu nedeniyle dişlerde lekelenme riski daha fazla takip gerektirebilir.

Fermix Damla (1 damla: 1,5 mg): Günlük 80-160 damla (4-8 ml) kullanılır. Olumlu: Damla başına düşen demir miktarı yüksektir, küçük çocuklarda kullanımı pratiktir. Olumsuz: Yüksek dozda damla saymak aileler için zahmetli olabilir, hata payı barındırır.

Ocean Microfer Damla (1 ml: 8,5 mg): Günlük 14-28 ml (280-560 damla) kullanılır. Olumlu: Mikrokapsüle teknoloji sayesinde demirin metalik tadı maskelenmiştir, kabul edilebilirliği yüksektir. Olumsuz: Damla formu olmasına rağmen hacimsel olarak çok yüksek bir günlük doz gerektirir.

Bestiron Plus Şurup (5 ml: 32 mg): Günlük 19-38 ml kullanılır. Olumlu: Yüksek yoğunluklu sıvı form, tedaviye uyumu artırabilir. Olumsuz: Günlük tüketilecek ml hacmi yüksek olduğu için şişe hızla tükenebilir.

Ocean Microfer Şurup (5 ml: 20 mg): Günlük 30-60 ml kullanılır. Olumlu: Sıvı form olması yutma kolaylığı sağlar. Olumsuz: Günlük tedavi dozuna ulaşmak için çok yüksek hacimde şurup tüketimi gerektirir, ekonomik değildir.

Newvit Demir Şurup (5 ml: 17 mg): Günlük 35-70 ml kullanılır. Olumlu: Düşük konsantrasyon, tadın daha hafif algılanmasına yardımcı olabilir. Olumsuz: Aşırı yüksek günlük hacim gerektirir, uzun süreli kullanımda aileleri yorabilir.

 

30 Kilogramlık Çocuklarda Demir Tedavi Rehberi

Oroferon Fort Tablet (160 mg): Günlük 1 tablet kullanılır. Olumlu: Küçük tablet formu yutma güçlüğü yaşayan çocuklar için idealdir. Olumsuz: Bazı çocuklarda mide toleransı düşüktür.

Maltofer Fol Çiğneme Tableti (100 mg): Günlük 1-2 tablet kullanılır. Olumlu: Çikolata aromalı olması uyumu artırır, çiğnenebilir formu tablet yutma güçlüğüne çözüm sunar. Olumsuz: Sadece çiğneme yetisi gelişmiş çocuklar için uygundur.

Fertamir (100 mg poşet): Günlük 1-2 poşet kullanılır. Olumlu: Demir III Hidroksit Polimaltoz kompleksi içermesi ve "ice tea" tadı ile içim kolaylığı sağlar. Olumsuz: Toz formun homojen dağılması ve su miktarının ayarlanması gerektirir.

Ferro Sanol Duodenal (100 mg): Günlük 1-2 kapsül kullanılır. Olumlu: En etkili emilimlerden biridir. Olumsuz: Mide hassasiyeti olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.

Fermix Şurup (5 ml: 50 mg): Günlük 9-18 ml kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyonu sayesinde düşük hacimle tedavi imkanı sunar, doz takibi kolaydır. Olumsuz: Yüksek demir yoğunluğu nedeniyle bazı çocuklarda mide hassasiyeti oluşturabilir.

Fermix Damla (1 damla: 1,5 mg): Günlük 60-120 damla kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyonu ile tedavi dozuna hızlı ulaşılır. Olumsuz: 30 kg bir çocukta damla sayma süreci aile için zahmetlidir, hata payı barındırır.

Bestiron Damla (1 ml: 8 mg): Günlük 11,3-22,5 ml kullanılır. Olumlu: C vitamini içeriği ile demir emilimini artırır. Olumsuz: Tedavi edici doz için gereken ml hacmi çok yüksektir, pratik değildir.

Gyno-Tardyferon (80 mg): Günlük 1-2 tablet kullanılır. Olumlu: Yavaş salınım teknolojisi ile mide yan etkilerini minimize eder. Olumsuz: Tablet yutma becerisi gerektirir.

Maltofer Oral Şurup (5 ml: 50 mg): Günlük 9-18 ml kullanılır. Olumlu: Demir III Hidroksit Polimaltoz kompleksi formundadır, çikolata tadındadır ve diş boyama riski düşüktür. Olumsuz: Hacimli kullanım gerektirebilir.

Ferrum Damla (5 ml: 50 mg): Günlük 1,8-3,6 ml kullanılır. Olumlu: Çok yüksek konsantrasyonu sayesinde en düşük hacimle tedaviyi sağlar, piyasa fiyatı oldukça uygundur. Olumsuz: Yüksek konsantrasyon, dişlerde lekelenme ve mide-bağırsak sisteminde yan etki potansiyelini artırabilir.

Bestiron Stick (1 stick: 16 mg): Günlük 5,6-11,3 stick kullanılır. Olumlu: Tek kullanımlık olması hijyenik ve pratik bir taşıma/saklama avantajı sağlar. Olumsuz: Diğer formlara göre birim maliyeti daha yüksek kalabilmektedir.

SideFER Stick (1 stick: 14,46 mg): Günlük 6,2-12,5 stick kullanılır. Olumlu: Ağızda hızlı çözünme özelliği sayesinde yutma güçlüğü çeken çocuklar için büyük kolaylıktır. Olumsuz: Toz formun ağızda tam dağılması çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir.

Ferosom Forte Kapsül (30 mg demir + 70 mg C vit): Günlük 3-6 kapsül kullanılır. Olumlu: Lipozomal demir ve yüksek doz C vitamini kombinasyonu sunar. Olumsuz: Kapsül yutma becerisi gerektirir.

Newvit Demir Damla (1 damla: 1,7 mg): Günlük 53-106 damla kullanılır. Olumlu: Yüksek konsantrasyon sayesinde damla sayısını optimize eder. Olumsuz: Bazı çocuklarda yoğunluğu nedeniyle dişlerde lekelenme riski daha fazla takip gerektirebilir.

Ocean Microfer Damla (1 ml: 8,5 mg): Günlük 10,6-21,2 ml kullanılır. Olumlu: Mikrokapsüle teknoloji sayesinde demirin metalik tadı maskelenmiştir, kabul edilebilirliği yüksektir. Olumsuz: Damla formu olmasına rağmen hacimsel olarak çok yüksek bir günlük doz gerektirir.

SideFER Damla (1 ml: 7 mg): Günlük 12,9-25,7 ml kullanılır. Olumlu: Lipozomal yapısı sayesinde sindirim sistemi üzerinde daha az yan etki oluşturur, mide dostudur. Olumsuz: İhtiyaç duyulan günlük doz hacmi çok yüksektir.

Bestiron Şurup (5 ml: 32 mg): Günlük 14-28 ml kullanılır. Olumlu: Yüksek yoğunluklu sıvı form, tedaviye uyumu artırabilir. Olumsuz: Günlük tüketilecek ml hacmi yüksek olduğu için şişe hızla tükenebilir.

Ocean Gummies Iron Extra (1 gummy: 17 mg): Günlük 6-11 adet kullanılır. Olumlu: Jelibon formuyla tedavi uyumu yüksektir, özellikle ergen hasta grubunda tercih edilebilir. Olumsuz: Günlük tüketim miktarı fazladır.

Ocean Microfer Şurup (5 ml: 20 mg): Günlük 22,5-45 ml kullanılır. Olumlu: Sıvı form olması yutma kolaylığı sağlar. Olumsuz: Günlük tedavi dozuna ulaşmak için çok yüksek hacimde şurup tüketimi gerektirir, ekonomik değildir.

Newvit Demir Şurup (5 ml: 17 mg): Günlük 26,5-53 ml kullanılır. Olumlu: Düşük konsantrasyon, tadın daha hafif algılanmasına yardımcı olabilir. Olumsuz: Aşırı yüksek günlük hacim gerektirir, uzun süreli kullanımda aileleri yorabilir.

SideFER Tablet (17 mg demir + 60 mg C vit): Günlük 6-11 tablet kullanılır. Olumlu: C vitamini desteği ile emilimi desteklenmiş formdur. Olumsuz: Tek seferde alınması gereken

 

Ankara Çocuk Endokrinoloji Uzmanı olarak size ve çocuklarınıza yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.

Hotline
0850 474 28 05